Mô tả

PHẦN I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠCH TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HOÁ

TRONG CÁC ĐƠN VỊ KINH DOANH THƯƠNG MẠI

1. Khái quát về lưu chuyển hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại

1.1. Khái niệm lưu chuyển hàng hoá và yêu cầu quản lý hàng hoá

1.1.1. Khái niệm lưu chuyển hàng hoá

Lưu chuyển hàng hoá là sự vận động của sản phẩm từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng thông qua các hoạt động kinh doanh mua bán hàng hoá nhằm phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân; hay nói cách khác lưu chuyển hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại là tổng hợp các hoạt động mua bán và trao đổi sản phẩm hàng hoá.

1.1.2. Yêu cầu quản lý hàng hoá

Quản lý hàng hoá đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh thương mại. Quản lý tốt hàng hoá thì có thể tránh rủi ro ảnh hưởng đến việc tiêu thụ hàng hoá cũng như thu nhập của toàn doanh nghiệp. Để quản lý hàng hoá tốt, doanh nghiệp cần đảm bảo quản lý tốt về các mặt số lượng, chất lượng và giá trị.

Quản lý về mặt số lượng: đó là việc phản ánh thường xuyên tình hình nhập xuất hàng hoá về mặt hiện vật để qua đó thấy được việc thực hiện kế hoạch mua và tiêu thụ hàng hoá, qua đó cũng phát hiện ra những hàng hoá tồn đọng lâu ngày tiêu thụ chậm hoặc không tiêu thụ được để có biện pháp giải quyết, tránh tình trạng ứ đọng vốn.

Quản lý về mặt chất lượng: để có thể cạnh tranh được trên thị trường hiện nay thì hàng hoá lúc nào cũng đáp ứng được chất lượng thoả mãn nhu cầu của người tiêu dùng. Đó là một yêu cầu rất cần thiết của hoạt động kinh doanh thương mại; do đó, khi mua hàng thì các doanh nghiệp phải lựa chọn nguồn hàng đạt tiêu chuẩn chất lượng theo yêu cầu và phải kiểm nghiệm chất lượng khi mua hàng về nhập kho. Hàng hoá dự trữ trong kho luôn phải kiểm tra bảo quản tốt tránh tình trạng hư hỏng, giảm chất lượng làm mất uy tín của doanh nghiệp.

Quản lý về mặt giá trị: đơn vị luôn phải theo dõi giá trị hàng hoá trong kho và theo dõi tình hình biến động giá cả trên thị trường để biết được hàng hoá có giá trị tăng giảm như thế nào để phản ánh đúng thực tế giá trị hàng hoá tồn kho.

1.2. Nội dung, ý nghĩa của lưu chuyển hàng hoá và nhiệm vụ của hạch toán lưu chuyển hàng hoá

1.2.1. Nội dung

Nội dung của lưu chuyển hàng hoá thể hiện qua ba khâu như sau:

Mua vào là khâu đầu tiên của lưu chuyển hàng hoá. Doanh nghiệp thương mại mua hàng về dể bán nên việc lựa chọn hàng mua phải dựa vào nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng. Mua hàng có vị trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại, nó ảnh hưởng đến dự trữ, bán ra và ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thương mại.

Dự trữ hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại được hình thành một cách khách quan. Có một nhận định cho rằng: “Không có dự trữ hàng hoá thì không có lưu thông hàng hoá”; nhận định này cho thấy vai trò của việc dự trữ hàng hoá cũng rất quan trọng, nhất là những mặt hàng có tính chất thời vụ.

Bán ra là khâu cuối cùng trong lưu chuyển hàng hoá, trực tiếp thực hiện chức năng lưu thông phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân. Bán ra có quan hệ trực tiếp với khách hàng, vì vậy công việc ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người tiêu dùng đối với doanh nghiệp. Đây là vũ khí cạnh tranh quan trọng của doanh nghiệp đối với đối thủ cạnh tranh của mình. Đối với doanh nghiệp thương mại, bán ra là khâu quan trọng nhất quyết định đến sự phát triển và tồn tại của doanh nghiệp.

1.2.2. Ý nghĩa của lưu chuyển hàng hoá

Lưu chuyển hàng hoá đóng một vai trò không thể thiếu được trong quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng, nó là tiền đề của sản xuất và hậu cần của tiêu dùng và không thể thiếu được trong quá trình tái sản xuất xã hội. Với vai trò đó lưu chuyển hàng có ý nghĩa:

• Đảm bảo cung ứng vật tư, hàng hoá cần thiết một cách đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, đúng số lượng, chất lượng,…cho nhu cầu xã hội.

– Thúc đẩy việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật công nghệ mới vào sản xuất.

– Thực hiện việc dự trữ các yếu tố sản xuất và hàng tiêu dùng, giúp cho các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng giảm bớt dự trữ lớn ở nơi sản xuất và dự trữ tiêu dùng cá nhân.

– Đảm bảo điều hoà cung cầu, tránh hiện tượng tăng hoặc giảm giá bất thường.

1.2.3. Nhiệm vụ của hạch toán lưu chuyển hàng hoá

Trong nền kinh tế thị trường, các đơn vị kinh doanh có thể tồn tại và phát triển được thì luôn phải bám sát thị trường để tiến hành hoạt động kinh doanh có hiệu quả hơn. Việc cung cấp thông tin hữu hiệu cho nhà quản trị ra quyết định đòi hỏi công tác kế toán luôn phải được cập nhật nhanh chóng, chính xác. Đặc biệt, trong các doanh nghiệp thương mại thì công tác kế toán lưu chuyển hàng hoá đóng vại trò rất quan trọng ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của công ty. Do đó, công tác kế toán lưu chuyển hàng hoá cần thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Phản ánh kịp thời, chính xác tình hình nhập- xuất- tồn kho hàng hoá cả về số lượng, giá cả, chất lượng, tình hình bảo quản hàng hoá dự trữ. Phản ánh đầy đủ nghiệp vụ mua, bán hàng hoá.
• Quản lý chặt chẽ tình hình biến động và dự trữ hàng hoá, phát hiện xử lý kịp thời những hàng hoá giảm chất lượng, giá cả và khó tiêu thụ.

– Tổ chức tốt nghiệp vụ hạch toán chi tiết hàng hoá, luôn luôn kiểm tra tình hình ghi chép ở các kho, quầy hàng. Thực hiện tốt chế độ kiểm tra, đối chiếu sổ sách với kết quả kiểm kê hàng hoá ở các kho và quầy hàng.

• Lựa chọn phương pháp tính giá vốn hàng hoá xuất bán cho phù hợp với tình hình đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp mình để đảm bảo đúng chỉ tiêu lãi gộp hàng hoá.
• Ghi nhận doanh thu bán hàng đầy đủ, kịp thời phản ánh kết quả mua bán hàng hoá, tham gia kiểm kê đánh giá lại hàng hoá.

– Tính toán chính xác các chi phí liên quan đến quá trình mua bán hàng hoá, các khoản giảm trừ doanh thu, các khoản thanh toán công nợ với nhà cung cấp và với khách hàng.

2. Hạch toán nghiệp vụ lưu chuyển hàng hoá