Mô tả

MỞ                      ĐẦU

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Tài nguyên thiên nhiên luôn gắn với cuộc sống của con người đã từ rất lâu. Mỗi loại tài nguyên đều có những giá trị kinh tế, xã hội hay giá trị môi trường nhất định. Rừng ngập mặn là một hệ sinh thái đa dạng có nhiều tài nguyên quí giá và có vai trò quan trọng, đóng góp cho đời sống con người, đặc biệt là cư dân vùng cửa sông ven biển. RNM cung cấp gỗ củi, tanin, các loài cây làm thuốc, thực phẩm cho con người. RNM có vai trò vận chuyển chất hữu cơ đến chuỗi thức ăn ven biển, ổn định vật lý đối với bờ biển như chống xói mòn, sạt lở, bảo vệ các vùng nội địa khỏi sự phá hoại của bão gió và sóng biển và có tác dụng như những bồn chứa dinh dưỡng và cácbon. RNM cũng là tài nguyên du lịch sinh thái đầy tiềm năng. Tuy nhiên do phương thức quản lý và sử dụng chưa thật hiệu quả, RNM hiện nay đang chịu nhiều sức ép, đang bị suy giảm cả về số lượng và chất lượng.

Thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã có những cố gắng đáng khích lệ trong công tác quản lý bảo vệ TNTN cũng như RNM. Mục tiêu cuối cùng của công tác này là bảo tồn và phát triển RNM, đồng thời đáp ứng được nguyện vọng và nhu cầu của con người hướng tới phát triển bền vững.

Ở Nghệ An, do hiện tượng đắp bờ nhằm tăng diện tích đất sản xuất nông nghiệp và phong trào nuôi tôm nổi lên rầm rộ khắp mọi nơi, nhiều cánh rừng ngập mặn bị tàn phá nặng nề. Ngoài ra việc khai thác tài nguyên rừng ngập mặn quá mức đã làm suy giảm tài nguyên sinh vật, tăng diện tích đất hoang hóa, đất bỏ trống, gây xói lở bờ biển, gây ô nhiễm môi trường. Đến năm 1985 hầu như rừng ngập mặn bị phá gần hết chỉ còn sót lại những cảnh rừng nhỏ, cây ngập mặn mọc rải rác trên các bãi bồi ven khu vực cửa sông. Việc bảo tồn và phục hồi rừng ngập mặn có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế nhân dân vùng biển.

Diện tích RNM ngày càng bị thu hẹp. Nhiều biện pháp nhằm bảo vệ RNM đã được áp dụng xong do thiếu những cơ chế thích hợp và chưa coi trọng đúng mức vai trò của người dân địa phương tham gia trong công tác bảo vệ rừng nên hiệu quả chưa cao. Những kinh nghiệm thực tiễn trong công tác bảo vệ và phát triển nguồn TNTN nói chung và tài nguyên rừng nói riêng ở nước ta cho thấy, nếu biết tổ chức và phát huy tốt vaiv trò của cộng đồng trong công tác bảo vệ rừng sẽ có hiệu quả rất tốt. Ba xã Diễn Kim, Diễn Vạn, Diễn Bích thuộc huyện Diễn Châu mà cuộc sống của cộng đồng dân cư ở đây luôn gắn liền với các nguồn tài nguyên của RNM. Do vậy việc nghiên cứu, quản lý và phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất.

Vì những lí do trên, tôi đã lựa chọn thực hiện đề tài “NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP BẢO TỒN VÀ PHỤC HỒI HỆ THỰC VẬT NGẬP MẶN  Ở HUYỆN DIỄN CHÂU, TỈNH NGHỆ AN”. Với đề tài này, tôi hy vọng có thể góp phần cho việc định hướng khôi phục, phát triển RNM ở Nghệ An, đồng thời góp phần phát triển nghề nuôi trồng thủy sản tỉnh nhà, bảo vệ được nguồn lợi, môi trường và phát triển bền vững.

2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Điều tra và đánh giá hiện trạng hệ thực vật ngập mặn cửa sông Bùng thuộc huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp quản lý, bảo tồn và phục hồi hệ thực vật ngập mặn ở địa phương.

3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

– Điều tra hiện trạng, phân bố và diện tích RNM ở huyện Diễn Châu.

– Xác định thành phần loài, đa dạng sinh học, cấu trúc của một số quần xã thực vật ngập mặn điển hình.

– Nghiên cứu một số điều kiện sinh thái của môi trường địa phương như: nhiệt độ, lượng mưa, chế độ thủy triều, thể nền, độ mặn.

– Xây dựng bản đồ hiện trạng hệ thực vật ngập mặn ở địa phương.

– Phân tích các tác động của con người đến các quần xã thực vật ngập mặn.

– Đề xuất các biện  pháp bảo tồn và phục hồi RNM.

4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

4.1. Ý nghĩa khoa học

Từ kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần cung cấp dẫn liệu khoa học về thành phần loài, sự phân bố,